Pociągi towarowe przyspieszają

Średnia prędkość pociągów towarowych jest określana dwiema metodami: na podstawie danych sprawozdawczych przewoźników kolejowych oraz z wykorzystaniem danych Systemu Ewidencji Pracy Eksploatacyjnej (SEPE2). Dane sprawozdawcze przewoźników pokazują, że w 2025 r. średnia prędkość handlowa pociągów towarowych dla całego rynku wzrosła do 28,8 km/h wobec 27,3 km/h rok wcześniej.

Analizy oparte na SEPE2 potwierdzają tendencję wzrostu średniej prędkości. Średnia prędkość pociągów towarowych obliczona na podstawie danych z SEPE2 w 2025 r. wyniosła:

• 32 km/h – liczona jako średnia arytmetyczna ze średnich prędkości wszystkich 379,2 tys. pociągów towarowych wytrasowanych w 2025 r. (wobec 30,7 km/h w 2024 r.);
• 22 km/h – liczona jako iloraz drogi i czasu. Taki wynik powstaje przy podzieleniu łącznej pracy eksploatacyjnej w 2024 r. (64 032 114 pociągokilometrów) przez łączny czas przejazdu pociągów towarowych (2 909 024 godzin). W 2024 r. prędkość liczona w ten sposób wyniosła 20,5 km/h.

Pociągi intermodalne osiągały jeszcze wyższe wartości. Średnia prędkość dla pociągów intermodalnych w 2025 r. obliczona z wykorzystaniem danych z systemu SEPE2 wyniosła:

• 39,7 km/h – liczona jako średnia arytmetyczna ze średnich prędkości wszystkich 58,6 tys. pociągów intermodalnych wytrasowanych w 2025 r. (wobec 37,4 km/h w 2024 r.). W porównaniu rok do roku nastąpił wzrost o 2,2 km/h.
• 32,2 km/h – liczona według wzoru prędkości (iloraz drogi i czasu). Taki wynik powstaje przy podzieleniu łącznej pracy eksploatacyjnej w 2025 r. (14 756 441 pociągokilometrów) przez łączny czas przejazdu pociągów intermodalnych (458 096 godzin). W 2024 r. prędkość liczona w ten sposób wyniosła 28,1 km/h.

Pociągi intermodalne trasowane przez zarządcę infrastruktury na odcinkach powyżej 150 km stanowiły 61% (wobec 62,2% w 2024 r.) wszystkich tras pociągów intermodalnych uruchomionych na sieci PKP PLK, a średnia ich prędkość wynosiła 43,1 km/h (41,1km/h w 2024 r.).

Dane z SEPE2 obejmują wyłącznie przejazdy po sieci zarządzanej przez PKP PLK i nie odzwierciedlają pełnego czasu realizacji całej relacji handlowej od nadawcy do odbiorcy. Szczególnie widoczne jest to na zewnętrznych granicach Unii Europejskiej oraz na odcinkach z różnym rozstawem torów, gdzie dodatkowe procedury techniczne i administracyjne znacząco obniżają średnią prędkość ruchu. Przykładem są przejścia Brest Siewierny – Małaszewicze oraz Park Bug – Kobylany, gdzie średnie prędkości pociągów intermodalnych wynoszą odpowiednio około 6 i 5,5 km/h przy kilku tysiącach zrealizowanych przejazdów.